(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 094

॥ శ్రీః ॥
6.94. అధ్యాయః 094
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
ఘటోత్కచయుద్ధం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-94-0x(4176)(42916)
స్వసైన్యం నిహతం దృష్ట్వా రాజా దుర్యోధనః స్వయం।
అభ్యధావత్సుసంక్రుద్ధో భీమసేనమరిందమం ॥ 6-94-1(42917)
ప్రగృహ్య సుమహచ్చాపమింద్రాశనిసమస్వనం ।
మహతా శరవర్షేణ పాండవం సమవాకిరత్ ॥ 6-94-2(42918)
అర్ధచంద్రం చ సంధాయ సుతీక్ష్ణం లోమవాపినం ।
భీమసేనస్య చిచ్ఛేద చాపం క్రోధసమన్వితః ॥ 6-94-3(42919)
తదంతరం చ సంప్రేక్ష్య త్వరమామో మహారథః ।
ప్రసందధే శితం బాణం గిరీణామపి దారణం ॥ 6-94-4(42920)
తేనోరసి మహారాజ భీమసేనమతాడయత్ ।
స గాఢవిద్ధో వ్యథితః సృక్విణీ పరిసంలిహన్ ॥ 6-94-5(42921)
సమాలలంబే తేజస్వీ ధ్వజం హేమపరిష్కృతం।
తథా విమనసం దృష్ట్వా భీమసేనం ఘటోత్కచః ॥ 6-94-6(42922)
క్రోధేనాభిప్రజజ్వాల దిధక్షన్నివ పావకః।
అభిమన్యుముఖాశ్చాపి పాండవానాం మహారథాః ॥ 6-94-7(42923)
సమభ్యధావన్క్రోశంతో రాజానం జాతసంభ్రమాః ।
సంప్రేక్ష్య తాన్సంపతతః సంక్రుద్ధాంజాతసంభ్రమాన్ ॥ 6-94-8(42924)
భారద్వాజోఽబ్రవీద్వాక్యం తావకానాం మహారథాన్ ।
క్షిప్రం గచ్ఛత భద్రం వో రాజానం పరిరక్షత ॥ 6-94-9(42925)
సంశయం పరమం ప్రాప్తం మంజంతం వ్యసనార్ణవే।
ఏతే క్రుద్ధా మహేష్వాసాః పాండవానాం మహారథాః ॥ 6-94-10(42926)
భీమసేనం పురస్కృత్య దుర్యోధనముపాద్రవన్।
నానావిధాని శస్త్రాణి విసృజంతో మహారథాః ॥ 6-94-11(42927)
నదంతో భైరవాన్నాదాంస్త్రాసయంతశ్చ భూమిపాన్ ।
తదాఽఽచార్యవచః శ్రుత్వా సౌమదత్తిపురోగమాః ॥ 6-94-12(42928)
తావకాః సమవర్తంత పాండవానామనీకినీం ।
కృపో భూరిశ్రవాః శల్యో ద్రోణపుత్రో వివింశతిః ॥ 6-94-13(42929)
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ సైంధవోఽథ బృహద్బలః ।
ఆవంత్యౌ చ మహేష్వాసౌ కౌరవం పర్యవారయన్ ॥ 6-94-14(42930)
తే వింశతిపదం గత్వా సంప్రహారం ప్రచక్రిరే ।
పాణ్·డవా ధార్తరాష్ట్రాశ్చ పరస్పరజిఘాంసవఃక ॥ 6-94-15(42931)
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్మహద్విష్ఫార్య కార్ముకం ।
భారద్వాజస్తతో భీమం షడ్వింశత్యా సమార్పయత్ ॥ 6-94-16(42932)
భూయశ్చైనం మహాబాహుః శరైః శీఘ్రమవాకిరత్ ।
పర్వతం వారిధారాభిః ప్రావృషీవ వలాహకః॥ 6-94-17(42933)
తం ప్రత్యవిధ్యద్దశభిర్భీమసేనః శిలీముఖైః ।
త్వరమాణో మహేష్వాసః సవ్యే పార్శ్వే మహాబలః ॥ 6-94-18(42934)
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో వయోవృద్ధశ్చ భారత।
ప్రనష్టసంజ్ఞః సహసా రథోపస్థ ఉపావిశత్॥ 6-94-19(42935)
గురుం ప్రవ్యథితం దృష్ట్వా రాజా దుర్యోధనః స్వయం ।
ద్రౌణాయనిశ్చ సంక్రుద్ధౌ భీమసేనమభిద్రుతౌ ॥ 6-94-20(42936)
తావాపతంతౌ సంప్రేక్ష్య కాలాంతకయమోపమౌ ।
భీమసేనో మహాబాహుర్గదామాదాయ సత్వరం ॥ 6-94-21(42937)
అవప్లుత్య రథాత్తూర్ణం తస్థౌ గిరిరివాచలః।
సముద్యంయ గదాం గుర్వీ యమదండోపమాం రణే। 6-94-22(42938)
తముద్యతగదం దృష్ట్వా కైలాసమివ శృంగిణం।
కౌరవో ద్రోణపుత్రశ్చ సహితావభ్యధావతాం ॥ 6-94-23(42939)
తావాపతంతౌ సహితౌ త్వరితౌ బలినాం వరౌ।
అభ్యధావత వేగేన త్వరమాణో వృకోదరః ॥ 6-94-24(42940)
తమాపతంతం సంప్రేక్ష్య సంక్రుద్ధం భీమదర్శనం ।
సమభ్యధావంస్త్వరితాః కౌరవాణాం మహారథాః ॥ 6-94-25(42941)
భారద్వాజముఖాః సర్వే భీమసేనజిఘాంసయా ।
నానావిధాని శస్త్రాణి భీమస్యోరస్యపాతయన్ ॥ 6-94-26(42942)
సహితాః పాండవం సర్వే పీడయంతః సమంతతః।
తం దృష్ట్వా సంశయం ప్రాప్తం పీడ్యమానం మహారథం ॥ 6-94-27(42943)
అభిమన్యుప్రభృతయః పాణ్·డవానాం మహారథాఃక ।
అభ్యదావన్పరీప్సంతః ప్రాణాంస్త్యక్త్వా సుదుస్త్యజాన్ 6-94-28(42944)
అనూపాధిపతిః శూరో భీమస్య దయితః సఖా ।
నీలో నీలాంబుదప్రఖ్యః సంక్రుద్ధో ద్రౌణిమభ్యాత్ ॥ 6-94-29(42945)
స్పర్ధతే హి మహేష్వాసో నిత్యం ద్రోణసుతేన సః।
స విష్ఫార్య మహచ్చాపం ద్రౌణిం వివ్యాధ పత్రిణా ॥ 6-94-30(42946)
యథా శక్రో మహారాజ పురా వివ్యాధ దానవం ।
విప్రచిత్తిం దురాధర్షం దేవతానాం భయంకరం ॥ 6-94-31(42947)
యేన లోకత్రయం క్రోధాత్రాసితం స్వేన తేజసాక । 6-94-32b`స రుద్రేణ జితః పూర్వం నిహతో మాతరిశ్వనా'
తథా నీలేన నిర్భిన్నః సంయఙ్భుక్తేన పత్రిణా ॥ 6-94-32(42948)
సంజాతరుధిరోత్పీడో ద్రౌణిః క్రోధసమన్వితః ।
స విష్ఫార్య ధనుశ్చిత్రమింద్రాశనిసమస్వనం ॥ 6-94-33(42949)
దధ్రే నీలవినాశాయ మతిం మతిమతాం వరః।
తతః సంధాయ విమలాన్భల్లాన్కర్మారమార్జితాన్ ॥ 6-94-34(42950)
జఘాన చతురో వాహాన్పాతయామాస చ ధ్వజం।
`సూతం చైకేన భల్లేన రథనీడాదపాహరత్'
సప్తమేన చ భల్లేన నీలం వివ్యాధ వక్షసి ॥ 6-94-35(42951)
స గాఢవిద్ధో వ్యథితో రథోపస్థ ఉపావిశత్।
మోహితం వీక్ష్య రాజానం నీలమశ్మచయోపమం ॥ 6-94-36(42952)
ఘటోత్కచోఽభిసంక్రుద్ధో జ్ఞాతిభిః పరివారితః ।
అభిదుద్రావ వేగేన ద్రౌణిమాహవశోభినం ।
తథేతరే చాభ్యధావన్రాక్షసా యుద్ధదుర్మదాః ॥ 6-94-38a` భీమసేనో మహాబాహుర్నీలం నీలాంజనప్రభం।'
ఆరోప్య స్వరథం వీరో దుర్యోధనమపాద్రవత్ ॥ 6-94-37(42953)
ఘటోత్కచం చ సంప్రేక్ష్య రాక్షసం ఘోరదర్శనం ॥
అభ్యధావత తేజస్వీ భారజ్వాజాత్మజస్త్వరన్ ॥ 6-94-39(42954)
నిజఘాన చ సంక్రుద్ధో రాక్షసాన్భీమదర్శనాన్।
యోఽభవన్నగ్రతః క్రుద్ధా రాక్షసస్య పురఃసరాః ।
విముఖాంశ్చైవ తాందృష్ట్వా ద్రౌణిచాపచ్యుతైః శరైః ॥ 6-94-40(42955)
అక్రుద్ధ్యత మహాకాయో భైమసేనిర్ఘటోత్కచః।
ప్రాదుశ్చక్రే తతో మాయాం ఘోరరూపాం సుదారుణాం ॥ 6-94-41(42956)
మోహయన్సమరే ద్రౌణిం మాయావీ రాక్షసాధిపః।
తతస్తే తావకాః సర్వే మాయయా విముఖీకృతాఃక ॥ 6-94-42(42957)
అన్యోన్యం సమపశ్యంత నికృత్తా మేదినీతలే।
విచేష్టమానాః కృపణాః శోణితేన పరిప్లుతాః ॥ 6-94-43(42958)
ద్రోణం దుర్యోధనం శల్యమశ్వత్థామానమేవ చ।
ప్రాయశశ్చ మహేష్వాసా యే ప్రధానాః స్మ కౌరవాః ॥ 6-94-44(42959)
విధ్వస్తా రథినః సర్వే గజాశ్చ వినిపాతితాః।
హయాశ్చైవ హయారోహాః సన్నికృత్తాః సహస్రశః ॥ 6-94-45(42960)
తద్దృష్ట్వా తావకం సైన్యం విద్రుతం శిబిరం ప్రతి।
మమ ప్రాక్రోశతో రాజంస్తథా దేవవ్రతస్య చ ॥ 6-94-46(42961)
యుధ్యధ్వం మా పలాయధ్వం మాయైషా రాక్షసీ రణే।
ఘటోత్కచప్రముక్తేతి నాతిష్ఠంత విమోహితాః ॥ 6-94-47(42962)
నైవ తే శ్రద్దధుర్భీతా వదతోరావయోర్వచః ।
తాంశ్చ ప్రద్రవతో దృష్ట్వా జయం ప్రాప్తాశ్చ పాండవాః ॥ 6-94-48(42963)
ఘటోత్కచేన సహితాః సింహనాదాన్ప్రచక్రిరే ।
శంఖదుందుభినిర్ఘోషైః సమంతాన్నేదిరే భృశం ॥ 6-94-49(42964)
ఏవం తవ బలం సర్వం హైడింబేన మహాత్మనా।
సూర్యాస్తమనవేలాయాం ప్రభగ్నం విద్రుతం దిశః ॥ ॥ 6-94-50(42965)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి అష్టమదివసయుద్ధే చతుర్నవతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-94-44 ద్రోణాద్రీంశ్చాపశ్యంతేతి సంబంధః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.